دبستان پسرانه غیر دولتی راهبرد دانش

تخصصی ترین مرکز آموزش و پرورش علوم پایه

Get Adobe Flash player
صفحه اصلی امکانات پرتال آموزش خانواده آموزش خانواده (غیر حضوری) کودکان و بازی‌هایشان

فهرست

ملکا ذکر تو گویم که تو پاکی و خدایی                     نروم جز به همان ره که توام راهنمایی

« سنایی »

انسان نیاز به حرکت و جنبش دارد و بازی بخش مهمی از این نیاز است . هر فرد برای رشد ذهنی و اجتماعی خود نیازمند اندیشه و تفکر است و بازی خمیرمایه ی این تفکر و اندیشه است . آمادگی جسمی و روحی برای مقابله با مشکلات بخشی از فلسفه ی بازی کودکان است ، بنابراین ، بازی هر چه گسترده تر ، پیچیده تر و اجتماعی تر باشد کودک از مصونیت روانی بیش تری برخوردار می شود . کشف دنیای اطراف بخش دیگری از فلسفه ی بازی است که کودک حس کنجکاوی خود را از این طریق ارضا می کند . بازی تن و روان کودک را واکسینه می کند و مسئولیت های اجتماعی و اقتصادی را که در آینده باید بدوش کشد به او می آموزد .

کودک با بازی کردن موقعیتی بدست می آورد تا اعتقادات ، احساسات و مشکلات خود را پیدا کند و مهارت های زندگی را بیاموزد . رابرت وایت می گوید : « ساعات زیادی را که کودکان صرف بازی می کنند نمی توان به هیچ وجه تلف شده تلقی نمود ، بازی ممکن است شادی بخش باشد ولی در دوران کودکی یک کار جدّی است . » بدون تردید بازی بهترین شکل فعالیت طبیعی هر کودک محسوب می شود .

« بازی دنیای کودکان است ، با دنیای کودکان بازی نکنید . »

نقش بازی در رشد اجتماعی کودک :

  • موجب ارتباط کودک با محیط بیرون می شود و دنیای اجتماعی او را گسترش می دهد .
  • موجب شکوفایی استعدادهای نهفته و بروز خلاقیت می شود .
  • همکاری ، همیاری و مشارکت کودک توسعه می یابد .
  • با رعایت اصول و مقررات آشنا می شود .
  • همانند سازی با بزرگسالان را می آموزد .
  • با مفهوم سلسله مراتب آشنا شده و آن را رعایت می کند .
  • رقابت را می آموزد و شکست را به طور واقعی تجربه می کند .
  • قدرت ابراز وجود پیدا می کند و از ترس ، کمرویی و خجالت بیهوده رها می شود .
  • حمایت از افراد ضعیف را می آموزد .

نقش بازی در رشد عاطفی کودک :

  • نیاز به برتری جویی را ارضا می کند .
  • موجب ابراز احساسات ، عواطف ، ترس ها و تردید ها ، مهر و محبت ، خشم و کینه و نگرانی ها می شود .
  • تمایل به جنگجویی و ستیزه گری را کم می کند .
  • « برون نگری » کودک را افزایش می دهد .

نقش بازی در رشد جسمی کودک :

  • موجب رشد هماهنگ دستگاه ها و اعضای مختلف بدن می شود .
  • باعث تقویت حواس کودک می شود .
  • نیرو و انرژی بدن را به بهترین شکل مصرف می کند .
  • کودک به توانمندی های فکری و بدنی خود آگاهی پیدا می کند .

 

نقش بازی در رشد ذهنی کودک :

  • در یادگیری زبان نقش بسزایی دارد .
  • در رشد هوشی کودک بسیار مؤثر است .
  • با مفاهیم ساخت ، فضا و شکل آشنا می شود .
  • رفتارهای هوشمندانه کودک تقویت می شود .
  • موقعیت استفاده از قوه ی تخیل در کودک به وجود می آید .
  • زمینه ی بهتری برای تفکر فراهم می کند .

انواع بازی ها :

کودکان روحیات متفاوتی دارند و با توجّه به ویژگی های خود ، بازی های مختلفی را تجربه می کنند .

عواملی که در انتخاب نوع بازی کودکان دخالت دارد عبارتند از : تفاوت های فردی ، میزان سلامتی ، سطح رشد جسمی و حرکتی ، بهره ی هوشی ، جنسیت ، خلاقیت ، فرهنگ خانواده و موقعیت جغرافیایی . بر همین اساس بازی به انواع گوناگون تقسیم می شود :

1- بازی های جسمی :

از قدیمی ترین نوع بازی هاست ، به ابزار مخصوص نیازمند است ، هم به صورت انفرادی و هم به صورت گروهی انجام می شود ، برای مصرف انرژی اضافی بدن و نجات یافتن از خستگی و کسالت بسیار مفید است و رفتارهای نا آرام و پرخاشگری توأم با عصبانیت کودک را کاهش می دهد .

2- بازی های تقلیدی :

کودک به تقلید نقش هایی می پردازد که آن ها را باور کرده است . معمولاً بهترین شخصیت ها برای شروع ایفای نقش ، والدین ، برادران ، خواهران و دوستان هستند . کودک از ایفای نقش آنان لذّت برده و تجربه کسب می کند . در دوره ی دبستان بیشتر نقش معلّمان را تقلید می کند ، در حالی که در دوره ی نوجوانی از تقلید رفتار بزرگسالان دوری می کند و به تقلید رفتار همسالان می پردازد که این خود آغازی است برای هماهنگی و همسو شدن با گروه های اجتماعی و ایفای نقش های واقعی زندگی .

3- بازی های نمایشی :

کودک در تقلید از بزرگ تر ها از لباس و وسایل مخصوص آن ها نیز استفاده می کند ، مانند پسر کوچکی که کت پدر را به تن کرده ، عینک او را به چشم می زند و یا دختر بچه ای که کفش پاشنه دار مادر را پوشیده و به زحمت راه می رود .

4- بازی های نمادی :

زمانی که کودک دستیابی به ابزار و وسایل مورد نیاز خود را غیر ممکن می بیند ، نیازها و آرزوهای خود را با استفاده از وسایل نمادین و از طریق بازی بیان می کند . برای مثال بر تکه ای چوب سوار شده ، این طرف و آن طرف می رود ، مانند این که سوار بر اسبی شده و آن را هدایت می کند . این نوع بازی ها یکی از بهترین شیوه های بازی درمانی محسوب می شوند .

5- بازی های آموزشی :

مهمترین وسیله ی آموزش کودک ، استفاده از وسایل بازی مناسب است ، مانند مکعب های چوبی که کودک با جورکردن و دسته بندی کردن آن ها می تواند با مسائل اساسی امّا ساده و آسان ریاضی آشنا شود . از خانه ی کوچک اسباب بازی برای آشنا کردن کودک با واقعیت های موجود زندگی می توان استفاده کرد . بازی های آموزشی موجب تقویت حواس و رشد قوای ذهنی و اجتماعی کودک می شوند ، به شرط آن که سعی کنیم کنترل اصلی بازی در اختیار کودک باشد و جهت و مسیر آن را او تعیین کند .

 

6- بازی های خلاقیتی :

کودک از طریق به وجود آوردن چیزی ، عقاید و احساساتش را اظهار می کند ، مانند نقاشی ، موسیقی ، خمیر بازی ، شن بازی و یا استفاده از لغات که او را قادر می سازد تا در آینده داستان ، شعر و نمایشنامه بنویسد .

توصیه هایی برای والدین :

1- به بازی کودکان اهمیت دهیم ، زیرا زندگی آن ها در بازی ، شکل واقعی به خود می گیرد .

2- تلاش کنیم تا بازی های کودکان متناسب با فرهنگ و ارزش های خانواده باشد .

3- با دقّت در تفکرات خلاق و پویایی کودکانِ در حال بازی می توانیم با چگونگی شخصیت آن ها بیشتر آشنا شویم .

4- در بازی کودکان دخالت نکنیم امّا راهنما و کمک کننده ی خوبی باشیم .

5- با همبازی شدن با کودکان راه دوستی ها را باز کنیم و راه پنهان کاری های دوره ی نوجوانی را ببندیم .

6- کاری کنیم که بازی به صورت تجربه ای لذّت بخش در ذهن کودک باقی بماند .

7- برای متوقف کردن بازی از امر و نهی استفاده نکنیم .

8- با توجّه به روحیه ی کنجکاو کودک ، به گونه ای او را راهنمایی کنیم که به تفکر مثبت و اندیشه ی خلاق و سازنده دست یابد .

9- مراقب باشیم که محیط بازی موجب آسیب جسمی ، فکری و یا روانی نشود .

10- در انتخاب نوع بازی ، به سن ، جنس و توانایی های فرزندمان توجّه کنیم .

11- نوع و مدّت زمان بازی فرزندمان را طوری کنترل کنیم که از فشارهای هیجانی و روحی بیش از حد دور باشد ( به ویژه بازی های رایانه ای )

12- برای انتخاب الگوهای صحیح ، زمینه ی مناسبی را برای بازی های تقلیدی کودکانمان فراهم نماییم .

13- از محدود کردن کودک در هنگام بازی بپرهیزیم .

14- وسایل بازی را مناسب سن و رشد جسمی و ذهنی کودک تهیه کنیم .

15- آداب اجتماعی و چگونگی رفتار با دیگران را ضمن همبازی شدن با کودکان می توانیم به صورت غیر مستقیم به آن ها بیاموزیم .

16- به مطالب و نحوه ی بیان کودکان در بازی به خوبی توجّه کنیم ، زیرا احساسات و مشکلات زندگی واقعی آن ها در بازی منعکس می شود .

17- برای انتخاب همبازی های خوب ، فرزندمان را غیر مستقیم راهنمایی کنیم ، زیرا رفتارهای یک همبازی خوب تأثیر بسیار مثبتی در آینده ی او خواهد داشت .

18- اگر در حضور فرزندمان با وسایل موجود در خانه برای او اسباب بازی ( ماشین ، عروسک و ... ) بسازیم ، ارتباط عاطفی میان ما و کودکمان تقویت خواهد شد .

19- برای تقویت حس همکاری و مسئولیت پذیری فرزندمان با او توافق کنیم که پس از بازی ، اسباب بازی های خود را جمع کرده و سر جایش بگذارد وگرنه دفعه بعد اجازه استفاده از آن ها را نخواهد داشت .

20- از فرزندمان بخواهیم که اجازه دهد تا همبازی هایش از اسباب بازی های او استفاده کنند ، زیرا این کار موجب تقویت حس نوع دوستی و تسهیل در ارتباط با دیگران می شود .

21- اسباب بازی گران قیمت ممکن است وسیله بازی مفیدی نباشد . هنگام خرید توجّه داشته باشیم که اسباب بازی باید بتواند قدرت خلاقیت و سازندگی فرزندمان را رشد دهد . وسایل بازی جور کردنی ، پازل ها ، خمیر بازی ، گل رُس و ... اسباب بازی های مناسبی به شمار می روند .

22- اگر کودکان در هنگام بازی با هم اختلاف پیدا کردند اجازه بدهیم خودشان مشکل را حل کنند . در صورتی که اختلاف تشدید شود فقط آن ها را از هم جدا کنیم و هرگز از یکی از طرفین ، جانبداری نکنیم .

23- در محیط های بازی گروهی مثل زمین بازی کودکان در پارک ها ، اجازه دهیم بچه ها با هم دوست شوند و بازی کنند ، از وارد شدن به محیط بازی کودکان بپرهیزیم .

24- از همبازی شدن کودکان با افراد بزرگ تر از خود به ویژه « نوجوانان و جوانان » اکیداً جلوگیری کنیم .

25- کودکان همواره نیازمند بازی هستند ، پس اسباب بازی های مناسب هر مکان را همراه خود داشته باشیم .

26- کودکان باید به مجموعه ای از بازی های جسمی ، اجتماعی ، عاطفی و ذهنی بپردازند . هنگامی که فقط یکی از بازی ها را انجام می دهند ( مثلاً بازی های رایانه ای ) ، از رشد اجتماعی ، جسمی و عاطفی محروم شده و احتمال بروز عصبانیت و پرخاشگری در آن ها افزایش می یابد .

اضافه‌ كردن نظر


کد امنيتي
باز خوانی تصویر امنیتی

تقاضای همکاری

درخواست تقاضای همکاری
در دبستان راهبرد دانش

تصویر تصادفی

nikokari (2)
nikokari (2)
P1050725
P1050725
P1060645
P1060645